Vạn Tường, Vang danh lịch sử

VẠN TƯỜNG,  VANG DANH LỊCH SỬ
(Nguyễn Văn Trinh- Niên khóa 1985- 1988)
Hồng Đức bình Chiêm còn lưu dấu
Ngàn năm vang mãi tiếng Vạn Tường !

Vạn Tường, Vang danh lịch sử


Theo sử sách, vào tháng 2 năm Tân mão 1471 (năm Hồng Đức thứ 2) vua Lê Thánh Tông đem đại binh đi đánh Chiêm Thành. Nhà vua bí mật sai Tả du kích tướng quân Lê Hy Cát đem chu sư đi 500 chiếc thuyền lẻn vào cửa biển Sa Kỳ lập dinh lũy chặn đường về của quân Chiêm. Đại binh nhà vua tiến vào cửa biển Thái Cần (Sa Cần). Sau khi nghiên cứu địa hình, vua Lê Thánh Tông cho quân men theo vịnh nhỏ đổ bộ lên thôn Phước Thiện (Bình Hải) lập đại bản doanh. Trước ngày xuất trận các đô quân tập hợp trên một gò cao rộng để nghe vua truyền lệnh. Sau khi úy lạo binh sĩ, kết thúc lệnh truyền vua phán : “Thiên giáng vạn tường, chúc chư đô toàn thắng!” Các đô quân đồng thanh hô vang: Vạn tường, vạn tường ! (có nghĩa là muôn sự tốt lành) âm vang như sấm dậy. Địa danh “Vạn Tường” xuất xứ từ đó. Nơi vua duyệt binh được gọi là “Động hàng đô” tức là tập hợp các đô quân. Làng Phước Thiện xưa có tên gọi là “Tổng binh” tức nơi đặt tổng hành binh.
          Gần 500 năm sau cũng tại mảnh đất này, trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc đã diễn ra trận chiến vô cùng oanh liệt của Quân giải phóng Miền nam với đội quân viễn chinh Mỹ. Trận chiến đã đánh dấu một mốc son chói lọi trong lịch sử Việt Nam với tên gọi “Chiến thắng Vạn Tường”!
          Trận Vạn Tường là trận đánh chính trong cuộc hành quân “Ánh sao” (Starlight) do quân đội Mỹ tiến hành để thử nghiệm chiến thuật “tìm và diệt” (Search and destroy) diễn ra vào ngày 18/8/1965 tại thôn Vạn Tường, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, cách căn cứ Chu Lai của quân đội Mỹ 17km về phía nam. Đây là trận đánh qui mô đầu tiên giữa quân đội Mỹ và Quân giải phóng Miền nam Việt nam trên bộ.
Sau chiến thắng Ba Gia vang dội, Trung đoàn 1 chủ lực của Quân khu 5 được mang danh hiệu Trung đoàn Ba Gia về đứng chân ở Vạn Tường phía đông huyện Bình Sơn. Nhận được tin tình báo, Mỹ thấy đây là thời cơ lý tưởng cho một cuộc xuất quân đầu tiên cho phép phối hợp cả Hải, Lục, Không quân phát huy ưu thế phương tiện kỹ thuật hiện đại của quân đội Mỹ.
Tương quan lực lượng :
Phía Hoa kỳ : Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 9 (TQLC) thuộc Sư đoàn 3 TQLC Hoa kỳ gồm : Tiểu đoànTQLC số 2 trung đoàn 4 (D2/4), Tiểu đoàn TQLC số 3/3 (D3/3) Tiểu đoàn TQLC số 3/7 (D3/7) và Tiểu đoàn pháo binh TQLC 3/12 (D3/12) do tàu USS Galveston, USS Cabildo đảm nhận. Trợ giúp không quân do tàu USS Iwo jima hỗ trợ. Tổng cộng khoảng từ 7000 – 8000 quân, hàng trăm máy bay, pháo hạm, hàng trăm xe tăng, xe bọc thép.
Phía Quân Giải phóng Miền Nam:
- Trung đoàn Ba Gia (Trung đoàn 1 chủ lực Quân khu 5) gồm 4 tiểu đoàn 40, 45, 60 và 90;
 - Đại đội 21 tỉnh đội Quảng Ngãi;
 - Đại đội 31 huyện Bình Sơn.
Tổng cộng khoảng 1500 quân cùng du kích các xã Bình Đông, Bình Thuận, Bình Trị, Bình Hải, Bình Hòa, Bình Phú, Bình Phước, Bình Thanh. Với tinh thần quyết tâm dám đánh và quyết thắng Mỹ, bộ đội chủ lực phối hợp chặt chẽ với du kích địa phương chuẩn bị các phương án tác chiến sẵn sàng đánh địch trong bất kỳ tình huống nào!
Diễn biến trận đánh :
Đêm 17/8/1965 hàng chục tàu chiến Mỹ đậu ngoài khơi thành một vòng cung từ mũi Nam châm đến bãi An sen- Bình Phú liên tục bắn pháo vào thôn Vạn Tường và các cao điểm xung quanh.
Lúc 6h15 sáng ngày 18/8/1965 Không quân Mỹ cho xuất kích 20 lần chiếc F4 và A4 ném 18 tấn bom sát thương và bom napalm xuống Vạn Tường và các địa điểm lân cận. Các pháo hạm trên biển bắn phá dọn bãi cho Tiểu đoàn 3 TQLC đổ bộ bằng tàu LCU và Tiểu đoàn 2 đổ bộ bằng trực thăng. 6h30 hai đại đội thuộc Tiểu đoàn 3 TQLC có 5 xe thiết giáp M-48, 3 xe tăng phun lửa M-67 dùng tàu LCU đổ bộ lên An Cường hình thành vòng vây phía nam. Đại đội 1, Tiểu đoàn 4 (C1/D4) đổ bộ bằng trực thăng xuống núi Phố tinh(giáp ranh 3 xã Bình Phước, Bình Hòa, Bình Trị), 6h45 Đại đội 2 và Đại đội 3 thuộc Tiểu đoàn 4 TQLC đổ bộ xuống Đồi tranh, Long Bình (Bình Hòa), 2 Đại đội thuộc Tiểu đoàn 3 TQLC đổ bộ xuống phía bắc đồi Trung sơn hình thành cánh quân bao vây phía tây.
Từ Chu Lai, 2 Đại đội còn lại của Tiểu đoàn 3 TQLC có 8 xe tăng M-41 và 18 xe bọc thép M-113 hành quân theo đường bộ vượt sông Trà Bồng tiến xuống hình thành cánh quân bao vây phía bắc. Ý đồ của bộ chỉ huy Mỹ là dồn Quân Giải phóng Miền nam ra biển buộc họ phải giao chiến trên địa hình trống trải. Ở đó không quân, pháo binh và xe tăng thiết giáp Mỹ có thể phát huy hết khả năng tác chiến.
Nắm được ý đồ của Mỹ, Trung đoàn 1 chủ lực họp bàn với các đơn vị địa phương vạch phương án tác chiến linh hoạt, cơ động. Lệnh từ chỉ huy sở điều Tiểu đoàn 60 đến chân núi Phố tinh, đưa Tiểu đoàn 45, Tiểu Đoàn 90 và sở chỉ huy chính xuống Châu Bình. Ngày 17/8/1965 tổ chức diễn tập hợp đồng tác chiến. Cách đánh chung là phân tán lực lượng vào các làng, xã với đội hình chiến đấu cấp Trung đội là chủ yếu, kết hợp phòng thủ khu vực với phòng ngự cơ động, mở các đợt phản công vào phía sau và hai bên sườn đội hình tiến quân của Mỹ. Kết hợp với dân quân du kích sử dụng phương pháp cận chiến( nắm thắt lưng địch mà đánh), đánh nhanh, cơ động nhanh không cho quân Mỹ tấn công tổng lực và buộc Mỹ hạn chế sử dụng phi pháo(do sợ bắn nhầm vào quân mình).
Khi cánh quân thuộc Tiểu đoàn 3 TQLC vừa đổ bộ lên bãi An Cường đã bị một quả mìn định hướng nổ tung, hàng chục lính Mỹ bị chết, số còn lại khiêng xác tháo lui. Một giờ sau chúng tiếp tục kéo quân lên Phú vinh, vòng qua Thanh Thủy phía đông bắc Vạn Tường.
          Sau khi cho trực thăng và pháo binh bắn phá dọn bãi, quân Mỹ tổ chức đội hình gồm 5 xe thiết giáp M-48, 3 xe tăng phun lửa M-76 tiến theo đội hình hàng dọc từ An Cường đi theo đường mòn giữa An Thới và Nam Yên. Đoàn xe bị Tiểu đoàn 40 và Tiểu đoàn 60 thuộc Trung đoàn 1 chủ lực Quân khu 5 cùng với lực lượng địa phương chặn đánh ở cánh đồng Lộc Tự. Quân giải phóng Miền nam bình tĩnh chờ cho địch đến gần mới nổ súng làm địch rối loạn. Bộ đội dùng súng không giật, súng chống tăng B-40 bắn cháy 4 chiếc đi đầu, những chiếc còn lại hoảng loạn bỏ chạy, một chiếc bị sa xuống lầy. Một tiểu đội Quân giải phóng dũng cảm đánh giáp lá cà, dùng lựu đạn, thủ pháo diệt tiếp 3 xe.
Ở phía tây nam Vạn Tường, cánh quân của Tiểu đoàn 3 TQLC Mỹ tiến đến Lạc Sơn bị Tiểu đoàn 40 và Đại đội trinh sát thuộc Trung đoàn 1 phối hợp với du kích xã Bình Hòa chặn đánh. Tiểu đoàn 3 TQLC phải đưa thêm một đại đội vào tham chiến tổ chức nhiều đợt ném bom, bắn phá mới vượt qua được chốt của Quân giải phóng. Đến trưa ngày 18/8 mới đến được An Cường (cao điểm 30) hội quân với Đại đội 4 Tiểu đoàn 3 sau khi bị tổn thất khoảng một trung đội (20 chết, 17 bị thương và 1 máy bay HU-1A).
          Phối hợp chiến đấu với bộ đội chủ lực, du kích các xã Bình Thanh, Bình Phú, Bình Phước làm tốt nhiệm vụ dẫn đường, bám sát địch liên tục tiến công làm tiêu hao sinh lực địch. Nhân dân hai xã Bình Hải và Bình Trị dũng cảm đi theo đường pháo bắn khiêng hàng trăm thương binh vượt vòng vây đưa về nơi an toàn cứu chữa.
           Sau khi bắn pháo dọn bãi, hai đại đội thuộc Tiểu đoàn 3 TQLC vừa đổ bộ xuống phía bắc đồi Trung Sơn đã bị Quân giải phóng mật phục dùng hỏa lực và súng bộ binh bắn xối xả vào đội hình đổ quân của Mỹ. 5 chiếc trực thăng trúng đạn tan xác tại chỗ, 2chiếc bị thương cố gượng bay đến Đông lỗ(Bình thuận) thì rơi, còn 3 chiếc bị thương nằm lăn kềnh trên đất. Để cứu nguy cho 3 chiếc máy bay còn nằm tại trận cùng với số lính Mỹ bị ghìm chân tại chỗ, Mỹ tiếp tục cho máy bay đến thả bom và bắn rocket xuống đội hình Quân giải phóng, đồng thời cho 20 máy bay lên thẳng tiếp tục đổ quân xuống phía bắc đồi Trung sơn để chi viện. Phán đoán được ý đồ của địch, Quân giải phóng bí mật di chuyển sang phía tây đồi triển khai đội hình. Khi Mỹ vừa đổ quân xuống phía bắc đồi Trung sơn dàn hàng ngang dè dặt tiến từng bước vào cách trận địa chừng 50m, Quân giải phóng đồng loạt nhả đạn làm nhiều lính Mỹ thương vong buộc quân Mỹ phải lùi dần xuống An Lộc. Lúc này Đại đội 31 huyện và du kích xã Bình Trị đã chiếm lĩnh đồi Gò Hồng phối hợp chiến đấu.
          Ở phía tây, khi được trực thăng vận đổ quân xuống núi Phố tinh, Đại đội 1 Thuộc Tiểu đoàn 4 TQLC Mỹ đã bị Tiểu đoàn 60 Trung đoàn 1 tập kích ngay từ khi máy bay trực thăng còn ở trên không, 4 máy bay H-34 đã bị bắn rơi. Quân Mỹ phải gọi trực thăng vũ trang HU-1A đến chi viện và chiếm được điểm cao sau khi bị tổn thất 150 quân !
          Phối hợp với chiến trường chính, ở hướng bắc bộ đội địa phương phối hợp với du kích các xã Bình Đông, Bình Thuận, Bình Trị chặn đánh hướng tấn công đường bộ của Mỹ từ Chu Lai vào. Chiều ngày 18/8/1965 Đại đội 21 tỉnh đội Quảng ngãi do Đại đội trưởng Phạm Ngọc Trầm chỉ huy mở mũi đột kích sâu từ Tân Hy qua Phước Hòa xuống Lệ Thủy, phối hợp với du kích các xã Bình Thuận, Bình Trị đánh vào sau lưng cánh quân bộ của Tiểu đoàn 3 TQLC Mỹ, buộc cánh quân này phải tập trung đối phó không chi viện được cho cánh quân phía nam. Trong khi dùng hỏa lực yểm hộ cho Tiểu đoàn 3 TQLC Mỹ thêm 3 máy bay HU-1A bị bắn rơi tại thôn An Lộc và Phước Thiện.
          Chiều ngày 18/8/1965 Tiểu đoàn 45 Trung đoàn 1 từ Châu Bình mở một mũi đột kích đánh vào sau lưng cánh quân đổ bộ đường biển của TQLC Mỹ. Bị đánh bất ngờ từ sau lưng, Tiểu đoàn 3 và Tiểu đoàn 2 TQLC Mỹ phải xoay về hướng tây nam để chống lại các mũi đột kích của Tiểu đoàn 45 Quân giải phóng. Do đó cánh quân này bị hở sườn phía bắc bị Tiểu đoàn 40 Quân giải phóng phản kích buộc phải lui về co cụm tại Bình Hòa.
Lợi dụng vòng vây bị đứt đoạn giữa cánh bắc và cánh nam, đêm 18 rạng ngày 19/8/1965 Trung đoàn Ba Gia được du kích và bộ đội địa phương dẫn đường vượt quốc lộ 1 rút lui an toàn.   
Sau một ngày chiến đấu ác liệt, Quân Giải phóng miền nam đã tiêu diệt 919 lính Mỹ, bắn rơi 13 máy bay, 22 xe tăng và xe bọc thép, đánh bại hoàn toàn cuộc hành quân “Ánh sao” của quân đội Mỹ !
Trong cuộc hành quân “Ánh sao “, quân Mỹ hoàn toàn chủ động tổ chức, chọn lựa chiến trường, đối tượng, thời gian và cách đánh; tập trung lực lượng gấp bội đối phương và có ưu thế tuyệt đối về binh khí, kỹ thuật nhưng biểu tượng “ sức mạnh của Hoa Kỳ “ đã thất bại trước “chiến tranh nhân dân” của Quân giải phóng. Bình luận về cách đánh tài tình của Quân giải phóng miền nam, hãng AP(Mỹ) thuật lại lời một số sĩ quan Mỹ tham gia cuộc hành quân “Ánh sao”: “ Trận đánh này như trận O-ki-na-oa trong thế chiến thứ 2 …Việt Cộng xuất hiện trong các hầm hố mà lính thủy đánh bộ Mỹ không thấy, Việt Cộng xuất hiện cả trước mặt và đằng sau lưng…”. Rõ ràng thua ở trận Vạn Tường quân Mỹ không thể đổ lỗi do sự bị động!
Ngày nay lịch sử đã sang trang, mảnh đất Vạn Tường xưa giờ đã đổi thay. Cùng với nhà máy lọc dầu Dung Quất, khu đô thị mới Vạn Tường dần dần hình thành sẽ là điểm nhấn trong sự phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh Quảng Ngãi và cả nước. Tự hào với truyền thống lịch sử quê hương, tuổi trẻ trường THPT Vạn Tường cùng với tuổi trẻ cả nước ra sức học tập và lao động góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh xứng danh quê hương anh hùng. Là người con của quê hương, là cựu học sinh đã từng học và công tác ở ngôi trường mang tên một địa danh lịch sử, nhân kỉ niệm trường tròn 30 tuổi, qua bài viết này, xin gửi đến độc giả những chứng cứ hiển hách về mảnh đất Vạn Tường và từ đó trong chiều sâu nhận thức, mỗi chúng ta càng thêm tự hào, càng thêm có ý thức trách nhiệm với quê hương, với nước nhà!
 
                                                Tháng 7, 2012

 

Cuộc thi giọng hát hay cấp trường
Thăm dò ý kiến

Bạn truy cập trang Web để làm gi?

THỐNG KÊ LƯỢT TRUY CẬP
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay193
  • Tháng hiện tại15,080
  • Tổng lượt truy cập3,382,166
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây